Epen Weer Regen
wheater_img ?mm

De Volmolen

De Volmolen is een middenslag watermolen in de buurtschap Plaat ten zuiden van het dorpje Epen- gemeente Gulpen-Wittem- en is gelegen op een zijtak van de Geul die zich ongeveer 220 m. bovenstrooms uit de linkeroever afsplitst.

Deze molen werd vroeger gebruikt voor het vollen (laten vervilten) van geweven stoffen. Dit is een bewerking om de vezels dichter ineen te werken, waardoor een stevige, waterdichte stof ontstaat die minder vatbaar is voor krimp. Volgens de traditionele methode wordt het weefsel gedompeld in een grote bak met heet water, urine en vollersaarde: een vettige klei die het vuil uit de vezels opneemt. Het was vuil, smerig en ongezond werk. De volders stierven dan ook eerder dan de gemiddelde 17e en 18e eeuwer, meestal aan infecties of longziekten. Daarom werd in de 19e eeuw dit werk o.a. door volmolens overgenomen. Eind 19e eeuw werd de molen na een brand omgebouwd tot graanmolen en kwam er een einde aan de Eper textielnijverheid.In 70-er jaren van de vorige eeuw werd de molen na een brand volledig gerestaureed In 1977 werd de molen weer feestelijk in gebruik genomen als graanmolen. De molen is tegenwoordig in eigendom van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten. 


De Heimansgroeve

De Heimansgroeve is een voormalige steengroeve in het zuiden van Nederland, ten noordwesten van het buurtschap Cottessen. Hij is genoemd naar de natuuronderzoeker Eli Heimans. Dit is de enige locatie in Nederland waar gesteente uit het Carboon aan de oppervlakte komt. De groeve ligt in een helling van een door de Geul uitgeslepen dal. Hier bevindt zich leisteen en kolenzandsteen van de Formatie van Epen, die meer dan 300 miljoen jaar oud is, uit het tijdperk Namurien (onderdeel van het Carboon).Tegenwoordig is de Heimansgroeve niet meer in gebruik. De groeve is een geologisch monument dat wordt beheerd door de Stichting Het Limburgs Landschap. Omdat het gesteente hier erg hard is heeft het KNMI onder de groeve een seismologisch meetstation opgesteld om aardbevingen te registreren.


De Geul

De Geul Voor een gedeelte van Zuid-Limburg is de meanderende Geul al jaren beeld- en cultuurbepalend geweest. De Geul heeft haar naam te danken aan het Germaanse woord 'geul', dat 'smal, meestal ondiep water' betekent.

De Geul ontspringt in het kleine gehucht Lichtenbusch, dat in België ligt, vlakbij de grens van Duitsland in het zogeheten Staatswald – een op Belgisch grondgebied gelegen uitlopen van het Aachener Wald. De rivier begint om precies te zijn in de kelders van de boerderij “Todtleger”. Het welputje in de kelder van “Todtleger” wordt als bron van de Geul beschouwd. Verderop wordt de Geul vergroot door het samengaan met vier andere beekjes en ontstaat er een snel stromend riviertje.

Hier begint de Geul aan haar 58 kilometer (20 km in België en 38 km in Nederland) lange reis naar de Maas. Het verval over deze afstand in 250 meter. Door dit verval over deze relatief korte afstand maakt de Geul tot de snelst stromende rivier van Nederland.

De Geul komt bij Cottessen Nederland binnen en bij het dorpje Voulwames stroomt de Geul in de Maas.


De Vakwerkboerderijen en Vakwerkhuizen. "Kunstwerken" van eeuwen geleden.

 

In het Zuid-Limburgse Epen is nog veel vakwerkbouw te vinden. Dat er hier nog zo veel vakwerkhuizen staan, komt doordat het houten skelet niet in de grond steekt maar op een raam rust dat geplaatst is op een fundament van natuursteen. Een andere mogelijke reden is dat de omgeving lang vrij arm gebleven is en men het geld niet had om dure stenen van elders te importeren. Het benodigde hout voor deze huizen haalde men uit de omringende bossen en de leem lag in de bodem om het huis. De breuksteen voor de plinten werd uit de steengroeven gehaald in de directe omgeving zoals bijvoorbeeld de "Heimansgroeve".


De Zoetwaterbronnen.

In Epen en omgeving komen heel veel zoetwaterbronnen voor. Dit gebied heeft de hoogste bronnendichtheid van Nederland. Deze bronnen zijn de oorsprong van Epen. De naam "Epen" is afgeleid van het Germaanse woord "Apa", dat "water" betekent. Er zijn verschillende wandelingen langs deze bronnen uitgezet. Het is een genot om langs deze bronnen en beekjes te wandelen. Voor meer informatie: ga naar hoofdrubriek "Te doen" en dan naar "Epen Bronnenland".

Het Heimansreservaat "Het Bovenste Bos".

Het Bovenste Bos werd in 1961 dankzij een geldinzamelingsactie van Natuurmonumenten en een subsidie van het Prins Bernhardfonds aangekocht door de Vereniging Natuurmonumenten. Omdat het jaar 1961, de 100ste geboortedag was van Eli Heimans, een van de oprichters van Natuurmonumenten en die in zijn boek "Uit Ons Krijtland" een lyrisch hoofdstuk schreef over het Bovenste Bos, werd ter ere van hem dit bos het "Heimansreservaat Het Bovenste Bos" genoemd.

Een markant punt in het Bovenste Bos is de plek waar de Herr Gotts Beuk heeft gestaan. Een geweldige boom die een omtrek had van ongeveer 15 meter - er waren namelijk 9 volwassen mannen nodig die elkaar met de handen vasthielden om deze boom te kunnen omspannen - de doorsnee was +/- 4,5 meter.

De boom is een grensboom geweest. Hij stond daar aan de grens en op het hoogste punt van het oude Rijksgraafschap Wittem. Dit punt markeert nu het hoogste punt van de gemeente Gulpen-Wittem.
 

De Buurtschappen "Diependal", "Terziet", "Kuttingen"en de "Plaat"

In deze buurtschappen kunt u vele mooie vakwerkhuizen bewonderen. Deze buurtschappen zijn ontstaan in de middeleeuwen. Ten zuiden van Epen liggen de 17e en 18e eeuwse gebouwen van de buurtschap "Plaat". Deze huizen behoorden vroeger tot de Dorpshof. Zij werden toen bewoond door mensen die op de Dorphof moesten werken. 

MEER INFORMATIE